Antakya Gazetesine Hoşgeldiniz -
$ DOLAR → Alış: 6,69 / Satış: 6,71
€ EURO → Alış: 7,22 / Satış: 7,25

“Sen, Tayfur Sökmen’in sadakası bile olamazsın…!”

Fatih Ertürk
Fatih Ertürk
  • 12.02.2020
  • 553 kez okundu

Tayfur Sökmen (1892, Adana – 3 Mart 1980, İstanbul), Milletler Cemiyeti’nin 19 Mayıs 1937’de Hatay için kabul ettiği anayasadan sonra kurulan Hatay Cumhuriyeti’nin ilk ve son cumhurbaşkanıdır. 1892 yılında Gaziantep´te doğdu. Kırıkhan Rüştiyesi´ni bitirdikten sonra özel eğitim gördü.

2. Kolordu emrinde Kuva-yi Milliye komutanlığı, Hatay Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti temsilciliği, İskenderun ve havalisi Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruculuğu ve başkanlığı, Antakya-İskenderun Muaveneti İçtimaiye Cemiyeti başkanlığı, Hatay Erkimlik Cemiyeti reisliği yapmıştır. I. Dünya Savaşı´nda istihbarat görevlerinde çalıştı. İskenderun sancağındaki Fransız işgaline karşı direniş hareketinin örgütlenmesinde öncülük yaptı. 20 Ekim 1921´de TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalanan Ankara Antlaşması´yla İskenderun sancağı, Fransız mandası altındaki Suriye´ye özerk bir yönetim birimi olarak bağlandı.

Uzun yıllar direniş için mücadele etti. Bu dönemde Hatay Cumhuriyeti’nin Cumhurbaşkanlığını yapmış ve bu görevi, Hatay, 29 Haziran 1939’da Millet Meclisi’nin kararıyla Türkiye’ye katılma kararı alıncaya kadar sürdürmüştür. TBMM V., VI., VII., VIII. dönem Antalya ve IX. dönem Hatay Milletvekilliği ile Cumhuriyet Senatosu Cumhurbaşkanınca seçilen üyeliği (7 Haziran 1968 – 2 Haziran 1974) yapmıştır. Evli ve altı çocuk babasıdır.

Kimmiş Tayfur Sökmen? Mustafa Kemal Atatürk ile birlikte Türkiye’nin kurtuluşu için Kuvayı Milliye’de komutanlık yapan bir yurtsever. Hatay’ın kurtuluşu için mücadele eden bir vatansever.

Enosis hayranı, Yunan aşığı KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ne demişti Tayfur Sökmen için; gazetelerden okuyoruz…

“Türkiye’ye bağlanmayı ‘korkunç’ olarak nitelendirerek ve Suriye’deki Fransız mandasına bağlı Hatay Cumhuriyeti’nin 1939’da referandumla Türkiye’ye bağlanmasını kabul eden Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen’e atıfta bulunarak, ‘İkinci bir Tayfur Sökmen olmayacağım’ ifadesini kullandı”.

Sayın Akıncı; birincisi, sen, yaşamını ülkenin kurtuluşuna adayan, hayatını hiçe sayan, ülkesinin ve ulusunun onuru-şerefi için direnen bir vatansever olamazsın.

Seçildiği ülkenin toprağını bir çerçi gibi pazarlayan bir şahsın ne itibarı ne de saygınlığı vardır. Bakın; Kıbrıs Adası Türkiye’ye 71 km, Yunanistan’a ise 900 km. uzaklıktadır. Enosis döneminde Türkler 33 köyden uzaklaştırılmış, binlerce Türk kökenli Kıbrıslı öldürülmüş ya da hapsedilmiştir. Rum kesimi, bir “soykırım” başlatmıştır. Banyo küvetlerinde, insanlar çoluk çocuk demeden infaz edilmiş, eli kanlı katiller tek tek evlere girip Türk katliamı yapmışlardır.

Dr. Vefa Küçük’ü unuttunuz mu? Rauf Denktaş’ın onurlu mücadelesini hatırlamıyor musunuz?

Hiç bir şey hatırlamıyorsanız ve ulusal onurunuzu kaybettiyseniz, bu sizin sorununuz…

Ama sakın ve sakın Kurtuluş Savaşı’nın ve Hatay’ın kahramanı Tayfur Sökmen’e dil uzatmayın…

Bu ismi ağzınıza alıp; bir ülkenin onur ve gurur timsalı bir kahramanın adını kirletmeyin…

Kıbrıslıyı bilmem, ama Tayfur Sökmen’e söyleyeceğiniz her söz, Hatay’da yaşayan her onurlu yurttaş için bir hakarettir.

Ne Türkiye’nin ne de Kıbrıs’ın sizin gibi “Kimlik Cüceleri”‘ne ihtiyacı yoktur…

Siz, bu onurlu ulusun her bireyi için sadece bir hayal kırıklığısınız.

XVII, XVIII. Dönem Hatay, XXI. Dönem İstanbul Milletvekilliği ile TBMM Başkanvekilliği görevinde bulunan Murat Sökmenoğlu’nun babasıdır. Ayrıca İstanbul’un Kartal ilçesinde devlete tahsis ettiği bir arsası ve bu arsa üzerinde 2 tane okul bulunmaktadır.

Tayfur Sökmen, Hatay Cumhuriyeti’nin ilk ve son Cumhurbaşkanıdır. Hatay’ın, Dışişlerinde Suriye’ye bağlı bir sancak olmasına karar veren Fransa’nın bu hamlesi, Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne başvurması ile yeniden gündeme alınmıştır. Türkiye ve Fransa arasında oluşan bir kurulun Milletler Cemiyeti’nde yaptığı görüşmeler neticesinde, Tayfur Sökmen Cumhurbaşkanlığında Hatay Cumhuriyeti kuruldu. 2 yıllık devlet geçmişinin ardından, Hatay Cumhuriyeti, Tayfur Sökmen ve Milletvekillerinin kararı ile Türkiye Cumhuriyeti’ne katılma kararı aldı. Böylece Tayfur Sökmen de Hatay Milletvekili olarak TBMM’de yerini almış oldu. İşte, Tayfur Sökmen’in siyasi hayatı hakkında detaylı bilgiler…

Fransız manda yönetimi, arapları ve hıristiyanları kayıran bir tutum izleyince, direniş yeniden başladı. Tayfur Sökmen, gıyabında ölüm cezasına çarptırılınca Adana´ya kaçtı. 1924-26 arasında Viyana´da kalan Tayfur Sökmen, Hariciye Vekaleti´nin girişimiyle, Fransa´dan İskenderun sancağına giriş izni aldı. Buna rağmen baskıya uğradı ve 1927´den sonra Gaziantep, Adana ve İstanbul´da yaşamak zorunda kaldı.

1935´te Antalya bağımsız milletvekili seçilerek TBMM´ye girdi. 1936´da Fransa´nın Suriye ve Lübnan´a bağımsızlık vermesi üzerine, Türkiye, İskenderun sancağını da bağımsızlığa kavuşturmak için girişimlere başladı. Ocak 1937´de İskenderun sancağına, Dışişlerinde Suriye´ye bağlı, ama kendi anayasasıyla yönetilen yarı bir sancak statüsü tanındı. Sancağının adı da Hatay olarak değiştirildi. Aynı yıl Türkiye´nin verdiği nota üzerine, Fransa, sorunun Milletler Cemiyeti´nde çözülmesini istedi. Uluslararası koşulların da dayatması sonucunda varılan anlaşmayla, Milletler Cemiyeti, 19 Mayıs 1937´de Hatay için bir anayasa kabul etti. Uzun süren görüşmelerden sonra, Türk ve Fransızlardan oluşan bir kurulun gözetiminde Hatay Cumhuriyeti´nin kurulduğunu ilan etti, Cumhurbaşkanlığına da Tayfur Sökmen´i seçti. Hatay Cumhuriyeti, 29 Haziran 1939´da Millet Meclisi kararıyla Türkiye Cumhuriyetine katıldı. Cumhurbaşkanlığı görevi sona eren Sökmen, 1950´ye kadar Antalya, 1950-54´de Hatay Milletvekili olarak TBMM´de yer aldı. 1969´da kontenjan senatörü olarak Cumhuriyet Senatosu´na girdi. 1975´te siyasi hayattan çekildi. Tayfur Sökmen, 1980 yılında İstanbul´da öldü.

Eseri:
Tayfur Sökmen, “Hatay´ın Kurtuluşu İçin Harcanan Çabalar” (1978) adlı kitabında, Hatay sorununu ayrıntılarıyla ele almıştır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ